Najczęściej zadawane pytania

1. Jakie objawy mogą wskazywać na nowotwory głowy i szyi ?

Występowanie jednego z szczęściu poniższych objawów, powyżej 3 tyg niezwiązanych z infekcją górnych dróg oddechowych może wskazywać na nowotwór głowy i szyi:

  • pieczenie języka, niegojące się owrzodzenie oraz/lub czerwone lub białe naloty w jamie ustnej,
  • ból gardła,
  • przewlekła chrypka,
  • guz na szyi,
  • niedrożność nosa lub krwawy wyciek z nosa,
  • ból w trakcie oraz/lub problemy z przełykaniem.
2. Na czym polega badanie nasofiberoskopem?

Badanie nasofiberoskopem (endoskopem giętkim) jest nowoczesnym, nieinwazyjnym badaniem otorynolaryngologicznym. Daje dużo większe możliwości w porównaniu z badaniem przy pomocy lusterka, ponieważ umożliwia ocenę i kontrolę trudno dostępnych miejsc. Badanie to polega na wprowadzeniu fiberoskopu przez lekarza i ocenie błon śluzowych w obrębie nosa, zatok przynosowych, gardła i krtani. Do badania fiberoskopowego nie wymagane jest specjalne przygotowanie, odbywa się w pozycji siedzącej, jest krótkie i praktycznie bezbolesne. Zaleca się nie spożywanie posiłków i napojów godzinę przed badaniem.

3. Dlaczego program profilaktyki nowotworów głowy i szyi przeznaczony jest dla osób do 65 roku życia?

Ryzyko zachorowania na nowotwory głowy i szyi, podobnie jak w przypadku większości nowotworów, zwiększa się u obu płci wraz z wiekiem do 64 życia włącznie. Najwyższą zachorowalność obserwuje się u obu płci na przełomie piątej i szóstej dekady życia. W grupie wiekowej powyżej 64 życia następuje gwałtowny spadek zachorowalności. Na podstawie, między innymi tych danych, określono przedział wiekowy dla grupy ryzyka.

4. Czy osoby powyżej 67 roku życia mogą przystąpić do programu?

Osoby powyżej 67 roku życia z objawami, które mogą wskazywać na zmiany nowotworowe, powinny uzyskać skierowanie do poradni laryngologicznej. W takim przypadku diagnostyka odbywa się poza programem, w ramach finansowania z NFZ.

5. Jakie korzyści mam jako pacjent, korzystając z programu?

Obecnie pacjenci mogą korzystać z porad laryngologa w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej finansowanej przez NFZ, gdzie wymagana jest skierowanie i konieczne jest zapisanie się do kolejki oczekujących. Ideą programu jest wydzielenie świadczeń dla pacjentów z grupy wysokiego ryzyka zachorowania na nowotwory głowy i szyi, co skróci formalną ścieżkę do laryngologa – bez skierowania i bez kolejki.

6. Mam poniżej 40 lat, nie palę, a alkohol piję okazjonalnie, czy mogę zachorować na nowotwór głowy i szyi?

Niestety, tak. W przypadku nowotworów głowy i szyi najczęstszą ich przyczynę stanowią czynniki związane ze stylem życia – palenie papierosów i spożywanie wysokoprocentowego alkoholu, ale nie są to jedyne czynniki. Prawdopodobieństwo zachorowania wzrasta również w przypadku zakażenie wirusem HPV oraz przy złej higienie jamy ustnej. Zawsze istnieje również ryzyko rozwoju nowotworu bez narażenia na czynniki rakotwórcze.

7. Jak można zarazić się wirusem HPV?

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) infekuje wyłącznie ludzi, zarówno kobiety jak i mężczyzn – nie atakuje żadnych innych organizmów. Wysoko onkogennymi  wirusami są podtypy 16 i 18, a także 31, 33, 45. Wirusem HPV można zakazić się przede wszystkim drogą płciową. Zakażenie wirusem jest główną przyczyną raka szyjki macicy. W przypadku mężczyzn homo – i biseksualnych może być przyczyną raka prącia i odbytu. Do zakażenia onkogennym wirusem brodawczaka ludzkiego może dojść również przez seks oralny, co może być przyczyną raka jamy ustnej i gardła. Należy dodać, iż kontakt z wirusem nie jest jednoznaczny z wystąpieniem powikłań pod postacią nowotworów.

8. Jakie są metody diagnozowania nowotworów głowy i szyi?

W przypadku podejrzenia nowotworu wykonuje się badania, które pozwalają na ocenę stopnia zaawansowania choroby. Pierwszym badaniem jest badanie laryngologiczne połączone z badaniem nasofiberoskopem błon śluzowych górnych dróg oddechowych (badanie bardzo cienkim i delikatnym endoskopem, który umożliwia ocenę i kontrolę trudno dostępnych w zwykłym badaniu laryngologicznym miejsc). W przypadku zmian chorobowych wykonuje się dalsze badania diagnostyczne: badanie ultrasonograficzne, biopsję cienkoigłową z badaniem cytologicznym, pobranie wycinka do badania histopatologicznego. W dalszej kolejności przeprowadza się badania obrazowe – tomografię komputerową lub rezonans magnetyczny.

9. W jaki sposób można komunikować się po usunięciu krtani? Jak długo trwa rehabilitacja?

Po operacji pacjenci powinni zostać objęci rehabilitacją logopedyczną i fizjoterapią. W trakcie rehabilitacji logopedycznej pacjenci mają szansę nauczyć się komunikowania na kilka sposobów. Głównymi formami nauki mowy jest mowa zastępcza tzw.”mowa przełykowa” oraz nauka mowy za pomocą protezy głosowej. Logopeda dostosowuje terapię w zależności od tego, czy pacjent posiada protezę głosową, czy też nie. W trakcie rehabilitacji komunikowanie się z rodziną można wspomóc poprzez zastosowanie aplikacji dla pacjentów po laryngektomii.

Program Profilaktyki pn. „ Realizacja Programu Profilaktyki Nowotworów Głowy i Szyi w województwach lubuskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim”  przeprowadza

Wielkopolskie Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie

ul. Garbary 15, 61- 866 Poznań

Biuro Projektu

+48 61 88 50 729

  ul. Za Bramką 1, 61-842 Poznań

Koordynator programu profilaktyki:

Sandra Roczeń

Sandra Roczeń

sandra.roczen@wco.pl

Hanna Przydatek

Hanna Przydatek

hanna.przydatek@wco.pl

Kinga Dziubałka

Kinga Dziubałka

kinga.grupinska@wco.pl